Debian + Gnome 3

Gnome 3 artik Debian Testing depolarinda. Yani Debian Wheezy’ye deneysel ve kararsiz depolarindan bir sey indirmeden Gnome 3 kurabilirsiniz. Debian Squeeze (6.0)’da Gnome 3 desteklenmiyor.

Aslinda burada bir ayrima dikkat cekmek gerekiyor. Gnome 3 ve Gnome Shell. Gnome 3 sistemin alt yapisinin ismi. Ancak o yeni görünümün Gnome 3 ile birlikte gelen Gnome Shell. Gnome Shell’siz de Gnome 3 kullanilabilir. Ama neyden bahsettigim anlasilmistir diye tahmin ediyorum.

Cok kisa bir kilavuz:

• Kurulum
• Kisisellestirme
• Eklentiler
• Masaüstü
• Kisayollar

Wheezy & Sid (kararsiz):

$ sudo aptitude install gnome-shell

Ancak burda kurulan Gnome Shell v. 3.0 ve Gnome’un bir eski sürümü. Gnome 3′ün son sürümü v3.2. Ve, 3.2′yi kurmak icin yine AptPinning’le deneysel depolari kullanmaniz gerekiyor. Ancak burda eksi posttaki anlattigim sekilde paketleri belirtmeniz gerekli degil artik. Sadece “/etc/apt/sources.list” e experimental deposunu ekleyin ve “/etc/apt/preferences” a gerekli satiri yazin.

AptPinning icin bu sayfaya bir bakin.

Gnome 3 ve kisisellestirme:

Gnome 3 ilk baska kullaniciyi cok kisitlar bir görüntü veriyor ve alisilmis bir cok kullanim sablonunun disina cikiyor. Anca bu sistemin kötü olmasindan ziyade cok yeni olmasiyla alakali ve zaman gectikce daha iyi bir yola girecek gibi duruyor. Cünkü gerekli kisisellestirmeleri yapmak icin eklenti yazmak cok zor degil ve internette simdiden onlarca eklenti var.

Öncelikle Gnome Tweak Tool Gnome 3 kullanicilari icin cok önemli bir program ve Debian depolarinda mevcut. Yalniz dikkat edilmesi gereken nokta Gnome 3′ü deneysel depodan yüklediyseniz Gnome Tweak Tool’u da (AptPinning yaptiktan sonra tabii ki) deneyselden yüklemeniz gerekiyor.

$ sudo aptitude install gnome-tweak-tool (deneyselden yüklemek icin $ sudo aptitude -t experimental install …)

Bu program, fonttan shell eklentilerini acip kapamaya kadar bircok sey de size yardimci oluyor.

Eklentiler:

Ne yazik  ki Gnome 3 v3.2′ye gectigi icin bircok eklenti de bu sürüme uyarlandi. Ondan 3.0′da calisan eklenti bulmak internette her zaman mümkün olmuyor. Ayrica Debian depolarinda da sadece deneysel’de eklentiler var ve o da yine deneyseldeki Gnome Shell icin.

$ sudo aptitude -t experimental install gnome-shell-extensions

Paketteki eklentiler (ve ne yaptiklari kisaca):

alternate-tab:

Eski usul ALT+Tab’i aktif hale getiriyor. Shell’deki ALT + Tab kombinasyonu daha cok program bazli. Eskisi ise pencere bazli.

alternative-status-menu:

Shell’de bilgisayari kapamak icin bir yer yok. Kullanicinin üzerine gelip tikladiginizda sadece “suspend” secenegi var. Bu da sistemi beklemeye aliyor sadece. Bu eklentiyi kullandiginizda “Power off” “Restart” vs. gibi klasik komutlari görüyorsunuz. Aslinda yenisinde bunlar da var. Ama “Suspend” in üzerine gelip ALT’a basinca karsiniza cikiyor.

auto-move-windows:

Shell’de calisma alanlari (Workspaces) kullanimi önemli derecede etkileyen bir sey. Ve programlari acip calisma alanlarina her seferinde tasimak yerine, programlari belli calisma alanlarina atayabiliyorsunuz.

dock:

Ekranin saginda program degistirmek ya da kisayollardan istediginiz programi baslatabilmenizi saglayan ikinci bir dock yaratiyor.

gajim:

Gajim chat programiyla entegrasyon eklentisi.

user-theme:

“~/.themes/kullanici_adi/gnome-shell”deki temalari aktif hale getiriyor.

windowsNavigator:

Eklentiler icin kaynak.

Masa üstünü yeniden aktif hale getirmek:

Gnome 3′ te masaüstü varsayilan olarak kapatilmis olarak geliyor. Ama bu bir masaüstü olmadigi anlamina gelmiyor. Yine Nautilus istendigi takdirde bir masaüstü yaratiyor. Bunun icin önce dconf-editor yüklememiz lazim:

$ sudo aptitude install dconf-tools

Sonra ya da terminale ya da ALT + F2 yaparak acilan komut kutusuna dconf-editor yazin:

org > gnome > desktop > background > show-desktop-icons

Kisayollar:

Gnome Shell bircok kullanisli varsayilan kisayolla beraber geliyor.

Alt + Tab

Acik programlar arasinda, birinden digerine gecmek icin

Alt + F2

Komut kutusu aciyor (eskiden de vardi).

Alt + (Tab’ in üstündeki tus)

Acik programlarin sekmeleri arasinda gezinmek icin

Sol Üst Köse

Fareyi oraya götürdügünüzde masaüstünün önizlemesini aktif hale getiriyor ve “dashboard”u ekrana getiriyor. Ayrica ordaki “Activities” (Aktiviteler) yazisina tiklarsaniz da ayni isi görüyor. Bunun icin klavyedeki “Windows” tusu ve Alt + F1 kombinasyonu da ayni isi görüyor.

Ctrl +Tik

Dashboard’da daha önceden acilmis programlarin imgesi üzerine Ctrl’ye basili tiklarsaniz programlari yeni bir pencerede aciyor. Farenin ortasiyla tiklarsaniz pogram yeni bir calisma alaninda aciliyor.

Ctrl + Shift + Alt + R

Masaüstünde yapilanlari görüntülü kaydetmeniz icin. Ancak sanirim bu Debian’da su an icin calismiyor.

Baska kisayollar görmek ya da kisayol atamak icin asagidaki yere gidin ve istediginiz ayarlamalari yapin.

Kullanici menüsü > System Settings > Keyboard > Shortcuts

Kaynak

64bit Debian’da Veetle

Veetle güzel video streaming sitelerinden biri. Spor karsilasmalarini takip etmek icin iyi bir secenek. Ancak uzun süredir 64bit Linux’larda calismiyordu. Ancak bunu asmis gibiler, her ne kadar dogrudan indirilmesi gereken programa link verilmemis olsa da, gerekli düzenlemenin yapildigi bir kaynak kodu mevcut.

veetle-0.9.17plus.tgz paketini indirin.
Sikistirilmis dosyayi cikarin. Terminali acin. Eger sikistirilmis dosyayi terminalden unpack etmek isterseniz: $ tar -xvf veetle-0.9.17plus.tgz
$ cd veetle-0.9.17
$ mkdir -p ~/.mozilla/plugins
$ cp *.so ~/.mozilla/plugins
$ mkdir -p ~/.veetle_vlc
$ cp vlc ~/.veetle_vlc
$ cp vlcori ~/.veetle_vlc
Internet tarayicinizi yeniden baslatin.

Bu kadar.

Kaynak: http://veetle-plugin-on-64bit-linux.tumblr.com/

Internetime Dokunma

Internete getirilen ve getirilecek yasaklara karsi yürüyüs, Türkiye capinda 15 Mayis’ta yapilacak. Ilerde bu konuyla ilgili uzunca bir seyler yazmak istiyorum. Simdilik etkinlik bilgilerini paylasacagim. Bu siteye gelenlerin etkinlikten haberi vardir diye düsünüyorum ama yine de bir kisi bile fazladan bilgilenirse cok sevinirim.

Ne Zaman:
15 Mayis 14:00

Nerde:
Istanbul – Taksim
Ankara – Sakarya Meydani (diger sehirler icin linklere bakin)

Facebook Event Sayfasi

Eksi Sözlük

http://sansuresansur.blogspot.com/2011/05/internetime-dokunma.html

Debian (6.0) Squeeze Kurulumu

Debian artik Squeeze kod isimli test sürümünü dondurdu ve senenin sonunda kararli olarak aciklayacagi zamana odaklandi. Bircok insan da yavas yavas Squeeze kullanmaya basliyor. Cünkü kararlilik konusunda artik cok daha güvenilir bir sürüm haline geldi. Ayrica kullanilan bircok yazilimda Lenny’den daha güncel. Bu yüzden, bir Debian kurulumu rehberi yaptim. Görülecegi gibi Debian’i kurmak cok kolay.

Öcenlikle “Graphical Install”i secip enter tusuna basin. Isterseniz sadece “Install”i da secebilirsiniz, yine ayni adimlari izleyecekseniz ama o zaman grafiksel degil, yazi tabanli bir ara yüz olacak.

Ilk is dilinizi secmek. Ben burda Türkceyi sectim ve onun üzerinden devam edecegim. Bütün adimlar birebir ayni oldugu icin, Ingilizce de secseniz yine sanirim bu rehber yardimci olacaktir.

Saat, klavye ve Debian’in kullanacagi deponun ilerde yerel sunuculardan secilmesi icin konumunuzu belirleyin.

Klavye yapilandirilmasi.

Makine isminizi girin. Ben buraya debiantr-pc dedim, ama siz istediginizi yazabilirsiniz. Ingilizce’de “Host” diye geciyor bu isim. GNU/Linux sistemlerde kullanici adi ve makine adinin gösterilisi söyledir: kullanici adi @ makine adi

Eger bir domaininiz varsa girin, yoksa bos birakin. Benim bilgisayarim bir aga dahil olmadigi icin bos birakiyorum bu bölümü. Normal ev kullanicisi icin cok gerekli degil.

Root sifrenizi girin. Root sifresi yönetici özellikleri kazanmanizi saglayacak olan sifredir. Kolay tahmin edilebilecek bir sey koymayin.

Adiniz ve soyadinizi girin. Istege baglidir, isterseniz sadece adinizi girin ya da tamamen bos birakin.

Kullanici adiniz… Daha önce girdigim makine adiyla beraber bilgisayarimda bu kullanici debiantr@debiantr-pc olarak gözükecek.

Kullanici sifreniz. Bu sifre ayni zamanda “sudo” komutunun da sifresi olacak.

Diskleri bölümlerken Debian’i tamamen yeni bir diske kuruyormusunuz gibi varsayiyorum. Ondan diskin tamamini kullaniyorum. Ancak, eger Windows’un yaninda kurmak istiyorsaniz Debian’i “Elle”yi secip, daha önceden bosalttiginiz diski bicimleyip Debian’i kurun.

Debian’in yüklenecegi diski secin.

Bicimlendirme seklini secin. “/home” bölümünü ayri bir disk bölümüne yazmak isterseniz ikinci sikki secin. /home’u baska bir bölüme almanin yarari, daha sonra bir sekilde bilgisayari formatlamak gerekirse sadece “/” (root dosyasi)’nin oldugu bölümü formatlayarak kullanici dosyalarinin silinmemesini saglarsiniz. Ancak, sanirim daha basit oldugu icin yeni kullanicalara her seyin ayni disk bölümüne yüklenmesi önerilir. Yani baska hicbir seyle ugrasmadan ilk secekle devam edin. Ve, kullanici dosyalarinizi hicbir zaman yedeklemeyi unutmayin. Bu sadece GNU/Linux icin degil bütün isletim sistemleri icin önemli bir sey bence.

Kurulum asistani otomatik olarak diski bölümledi ve bicimlendirdi. Takas alani icin modern sistemlerde 1-2 gb yeterli. Yeni bircok GNU/Linux dagitimi dosya sistemi olarak ext4 kullanmasina ragmen, Debian hala varsayilan olarak ext3 kullaniyor. Bunu degistirmek icin “ext3″ yazan satira gelin ve “Enter”a basin.

Karsiniza cikan listeden Ext4′ü secin.

Sectikten sonra asagidaki gibi gözükecek bölüm.

Bölümlemeyi bitirip devam edin.

Yapilacak olanin yeniden kontrolü

Elinizde baska bir cd varsa, taranmasi icin bilgisayara takin. Yoksa, Hayir deyip devam edin.

Ag yansisi gerekli paketlerin, uygulamalarin internetten indirilip kurulmasini saglayacaktir. Eger elinizde tam bir CD/DVD varsa buna gerek yok. Ancak, NetInst denilen sadece kurulum asistanini ve temel uygulamalardan olusan 200mb’lik bir CD’den kurulum yapiyorsaniz Ag yansisi kullanmak zorundasiniz.

Ag yansisinin kullanilacagi yerel sunucunun secimi icin ülkeyi belirleyin.

Sunucuyu secin.

Proxy kullaniyorsunuz, girin. Yoksa bos birakin.

Debian, kullanicilarin kurdugu paketlerin bir geri beslemesini yapip, popüler paketleri belirliyor. Böylece daha sonraki sürümlerde ilk CD/DVD’ye koyacaklari uygulamalari seciyorlar. Isterseniz katilin, istemezseniz Hayir deyin. Kimliginiz hep anonim kalacaktir.

Kurmak istediginiz temel paketleri secin. Resimdeki iki secenek bircok durumda yeterli.

Bootloader’i kurulum yaptiginiz bölümün basina kurmak icin Evet deyin. Bu Debian’inizi calistiracak olan program. Eger bilgisayarinizda önceden yüklenmis olan bir Windows ya da baska isletim sistemi varsa onu otomatik olarak görecektir. Bendeki kurulmda tek isletim sistemi Debian.

Kurulum tamamlandi, uyarisi. Bilgisayari yeniden baslatin ve Debian’i kullanin.

Beni bu yaziyi hazirlamaya iten ingilizce sayfa:
http://www.go2linux.org/linux/2011/01/debian-squeeze-6-0-installation-screen-shots-and-review-891

Debian’da SSHFS

SSHFS (Secure SHell Filesystem), SSH kullanarak uzak bir bilgisayardaki klasörleri, yerel bilgisayara monte etmenizi saglayan bir arac. Internet üzerinden kullanilabilecegi gibi yerel aglarda dosya paylasimlari icin de iyi ve güvenli bir cözüm. Dogru ayarlandigi takdir de uzaktaki klasörler sadece izni olanlar tarafindan erisilebilir.

Kurulumu ve Kullanimi:

1. Gerekli paketleri yüklemek:

$ sudo aptitude install sshfs fuse-utils
(normalde fuse-utils’in önceden yüklenmis olmasi lazim, yine de yazdim)
$ sudo modprobe fuse
(dedigim gibi fuse’un önceden acilmis olmasi lazim, ama emin olmak icin modülü calistirin)

2. Kullaniciyi “fuse” grubuna eklemek:

$ sudo gpasswd -a kullanici_adiniz fuse ya da
$ sudo adduser kullanici_adiniz fuse.

3. Uzak PC’deki dosyayi yerel (kullandiginiz) bilgisayara monte etmek icin:

$ sshfs kullanici@uzak_pc:/klasör /yerel/klasör
Örn. yerel bilgisayarimiza /media’nin altina debiantr diye bir klasör olusturup, buraya monte etmek istersek

$sshfs kullanici@uzak_pc:/klasör /media/debiantr

• Yalniz her yeni yarattiginiz klasörü, eger /home/kullanici dizini altinda degilse, chown komutuyla “kullanici”ya acik hale getirmek durumundasiniz. Yoksa erisim haklariniz kisitlanir ve her seferinde “root” olmak zorunda kalirsiniz.

Örn:
$ sudo mkdir /media/debiantr
$ sudo chown kullanici:grup /media/debiantr

• Genelde kullanici adiniz bilgisayara giris yaptiginiz isimken, grubunuz “user”dir.

4. Demonte etmek icin:

$ fusermount -u /yerel/klasör

5. Uzak PC’deki klasörü otomatik acmak icin fstab satiri:

$ sudo nano /etc/fstab

sshfs#kullanici@uzakpc:/klasör /yerel/klasör fuse defaults,idmap=user 0 0

(tek satir halinde olacak, fstab icindeki bosluklat [tab] ile verilecek ve sondaki iki sekil sifir.)

• Ubuntu’nun sayfasinda “idmap=user” takisi kullanilmis. Bunun nedeni olarak da “user ID” numaralari verilmis. “Bu taki olmazsa UID’ler cevirlmez ve uzak bilgisayarla yerel bilgisayar dosyalarin sahibi konusunda anlasamazlar, dosya sahipleri oldugundan farkli gözükür”, demisler kisaca.
  Kaynak: https://help.ubuntu.com/community/SSHFS

Bu yüzden eger istenirse monte ederken kullandigimiz komuta “-o idmap=user” takisi eklenebilir.
Örn:
$ sshfs -o idmap=user kullanici@uzak_pc:/klasör /yerel/klasör

• Kullanilabilecek bircok baska taki var. Bunlarin bir listesini aciklamalariyla görmek icin terminale $sshfs -h yazmaniz yeterli.

VirtualBox’ta Klasör Paylasimi ve Dosya Transferi

VirtualBox hem Linux’a hem de Windows’a (Mac OS X, OpenSolaris, vs. dahil) yüklenebilen bir sanallastirma (virtualization, en iyi bu kadar cevirebildim) programi. Bu program sayesinde Linux altinda Windows ya da Windows altinda Linux calistirabiliyorsunuz.

Örn. Debian kullaniyorsunuz, ancak MS Office Excel’e ihtiyaciniz var ya da Wine’da calismayan, illa Windows’ta calismasi gereken baska bir programa, o zaman VirtualBox kurup üstüne de Windows yükleyebilirsiniz. Sabit diski ayrica yeniden bölümleyip, bilgisayara ikinci bir isletim sistemi kurmaya gerek yok. Gerci bu sayfayi bulmus olan bunlari da biliyordur. Yine de kisa bir giris yapayim dedim.

VirtualBox’taki misafir (guest) isletim sistemi ve ana sistem (host) arasinda dosya transferi yapabilmek ana sistemden bir dosyayi aglarda paylasilan klasörler gibi paylasima acmaniz ve bu klasörler üzerinden dosya transferi yapmaniz lazim.

Linux-Windows aglarinda kullanilan Samba gibi ayni zamanda Virtualbox’un kendi araclari kullanilabilir. Burda Virtualbox’un araclarini gösterecegim.

Öncelikle Virtualbox’un ana Penceresinden Devices > Install Guest Additions‘ a tiklayin. Ayrica Debian’da “dkms” paketinin her iki durumda da yüklü olmasi gerekiyor.

Eger su ana kadar bir sekilde yüklenmemisse:

$ sudo aptitude install dkms

Bundan sonrasini iki bölüm haline anlatacagim:

1. Debian (host) icinde Windows (guest)
2. Windows (host) icinde Debian (guest)

1. Debian icinde Windows:

Virtualbox ana penceresinden Devices > Install Guest Additions‘ a tikladiginizda GuestAdditions.iso acilacak ve sanki Windows’ta herhangi bir programi CD’den yüklüyor gibi bu programi kuracaksiniz.

Programi kurduktan sonra Debian’dan istediginiz bir klasörü paylasima acin.

Devices > Shared folders

Karsiniza cikan pencerede sagda klasör ekleme imgesi var (Add Shared Folder) ona tiklayip, paylasima acmak istediginiz klasörü secin.

Bu klasöre erismek icin

My Network Places > VirtualBox Shared Folders > Deb

Isterseniz daha sonra klasöre sag tiklayip, “Map Network Tools”tan klasöre bir sürücü harfi atayabilirsiniz.

2. Windows icinde Debian

Debian’a Guest Additions’i kurmak biraz daha farkli. Her ne kadar yine Device > Install Guest Additions yapitiginizda, “GuestAdditions.iso” acilsa da, Windows gibi bul-tikla seklinde devam etmiyor. Öncelikle terminali acmaniz lazim ve iso’nun monte edildigi dosyaya gitmeniz lazim

$ cd /media/cdrom0 (olabilir, ya da /media/cdrom, nereye acildigini bulup terminalde oraya gelin)

$ sudo sh ./VBoxLinuxAdditions-x86.run (eger amd64 ise sisteminiz x86 yerine amd64 yazmaniz gerekiyor.)

Terminalde “Done.” yazisi cikana kadar bekleyen biraz sürüyor cünkü yüklenmesi.

Sonra yine:
Devices > Shared folders.

Karsiniza cikan pencerede, sagda “Dosya Ekle” imgesine basip, paylasima acmak istediginiz klasörü secin.”Win” klasörü diyecegim buna.

Win klasörü paylasima acildiktan sonra, Debian’a gelip terminalden vereceginiz

$ sudo mount -t vboxfs Win /media

komutu Window’sta paylasima acilmis Win klasörünü /media dizinine monte edecek. /media yerine istediginiz yeri yazabilirsiniz. Ev dizininiz altinda “Paylasim” klasörü yaratip Win’i buraya acmak isterseniz de:

$ sudo mount -t vboxfs Win /home/kullanici/Paylasim

Her seferinde bu komutu verip Win klasörünü Debian’da görmekle ugrasmamak icin “/etc/fstab” dosyasina ekleyeceginiz bir satirla, Win’in otomatik Debian’da istediginiz klasörde gözükmesini saglayabilirsiniz. Burda dikkat edilmesi gereken noktalardan Windows’taki paylasima acilan klasörün sadece isminin (yani dizininin degil, c:/DocumentsAndSettings/Win, gibi olmayacak!) kullanilmasi gerekiyor.

$ sudo nano /etc/fstab

Win /Debian’daki/Dosya vboxsf defaults 0 0 (sondaki iki sekil sifir rakamlari)

Satiri Win klasörünü Debian’i her actiginizda, Debian’da bellirtiginiz dizine otomatik olarak monte edecek.
Yine belirtiyorum: Win, Windows’ta paylasima acitigmiz klasöre verdigim isim. Sizinki bambaska bir sey olabilir.

Bu kadar bundan sonra bu klasörlere birakacaginiz dosyalari diger taraftaki sistemden alabilirsiniz.

“Windows’a Para Vermek Zorunda Degilsiniz”

Pardus kullanicisi ve Türkiye’deki linux kullanicilarindan bir avukatin (Nihad Karsli) önceden Windows yüklenmis bicimde satin aldigi bir laptop’u Windows’un son kullanici sözlesmesini kabul etmeden geri vermek istedigini, sonra da bunu hukuksal yollardan basardigini biliyordum. Bu dava da bir örnek teskil ettigi icin linux kullanicilari daha sonra bu sekilde aldiklari her cesit bilgisayarlardaki önceden yüklenmis Windows’u iade edip, parasinin bir bölümünü geri alabileceklerdi. Ama bilmedigim sey bunun bir web sitesinde acikca anlatilmis olmasiydi. Yani bu is icin ayri bir web sitesi olmasiydi. Iyi olmus bence.

“Windows’a Para Vermek Zorunda Degilsiniz”

www.mecburdegilsiniz.com

Debian Amd64′te Adobe Flash Player

Adobe 64bit linux sistemleri icin bir sonraki ana sürüme kadar flash player’dan destegini cekti. Mimari degisiklikler yapcak ve güvenlik aciklarini kapayacaklarmis. Bu yüzden su an icin yapilacak en iyi sey ilk zamanlarda flash’i calistirmak icin kullanilan yöntem. Yapacagimiz sey 32bitlik sistemler icin hazirlanmis flash paketi 64bit üzerinde calistirmak icin gerekli paketleri yüklemek ve sonra flash player’i kurmak.

Bunun icin klasik Debian depolarindan baska, bir de Debian Multimedia deposuna ihtiyacimiz var. Eger su ana kadar bu depoyu eklemediyseniz:

$ sudo nano /etc/apt/sources.list karsiniza cikan listenin sonuna

deb http://www.debian-multimedia.org/ debian_versiyonunuz [lenny/squeeze/sid] main non-free

CTRL+X ile kaydetip ciktiktan sonra

$ sudo aptitude update && sudo aptitude install debian-multimedia-keyring böylece sistem bu depoyu güvenilir olarak görecek.

Simdi Flash Player icin yapilmasi gerekenler:

$ sudo aptitude install ia32-libs ia32-libs-libnss3 ia32-libs-libcurl3 libcurl3 nspluginwrapper

$ sudo aptitude insall flashplayer-mozilla

Bu yöntem nspluginwrapper’la flash’i calistirmabilmek icin. Bir de “chroot” ile de 32bit paketleri 64bit paketlerde calistirabilirsiniz. Ama o bence biraz daha karisik oldugu icin, onu anlatmak ihtiyaci duymadim.

NOT: Artik Flashplayer’in amd64 versiyonu depolardan oldugu icin bununlarin yapilmasina gerek kalmadi. Depolardaki gerekli düzenleme yapildiktan sonra

$ sudo aptitude install flashplugin-nonfree

Yeterli. Ancak yine de önceki yaziyi silmiyorum.

Webcam Takılı Başlatılan Debian’da Ses Problemi

Debian Test ve Sid sürümlerinde karsilastigim problemlerden biri de bilgisayari acarken webcam takiliysa hoparlörlerden ses cikmiyor. Bunun da nedeni aletin webcam’in mikrofonunu varsayilan ses karti olarak atamasi. Düzeltmesi kolay. Yapilacak tek sey

$ sudo nano /etc/modprobe.d/alsa-base.conf komutuyla dosyayi acmak ve en sona

options snd-usb-audio index=2 satirini eklemek. Sonra CTRL + X ile kaydetip cikin.

Bu satir webcam’in mikrofonunu olmasi gerektigi yere atayacaktir.

Debian’ da NFS Kurulumu

Bir önceki yazıda bahsettiğim gibi NFS (Network File System) en eski linux dosya paylaşım sistemlerinden birisi ve artık eskisi gibi güvenlik açısından da zayıf değil. NFS kurulumu için gerekli her şey Debian depolarında mevcut. Gerekli olan paketler nfs-common ve nfs-kernel-server. nfs-common normalde Debian kurulumu sırasında varsayılan olarak yüklenmiş oluyor.

$ sudo aptitude install nfs-common (opsiyonel) nfs-kernel-server son paket sunucu için gerekli yani uzaktan veya başka bir bilgisayardan ulaşılmak istenen her bilgisayara yüklenmeli.

Gerekli paketler yüklendikten sonra. Bizi ilgilendiren dosyalar
/etc/hosts
/etc/hosts.allow
/etc/exports
Aynı zamanda da sunucuya ulaşacak makinenin yerel ağdaki IP adresini de bilmemiz gerekiyor. Bunun için bilgisayarda terminale

$ sudo ifconfig yazın ve kablolu veya kablosuz bağlantı noktanızın altında çıkan

Link encap:Ethernet  HWaddr 00:55:6e:48:17:7u
inet addr:192.168.2.101  Bcast:192.168.178.255  Mask:255.255.255.0
inet6 addr: fe80::222:5fff:fe37:156d/64 Scope:Link …

satırlarından “inet addr: 192.168.2.101″ olanı sizin IP adresiniz.

Şimdi /etc/hosts dosyasını açıp oraya sunucuya ulaşacak bilgisayarın ismini ve IP adresini yazacağız.

$ sudo nano /etc/hosts dosyaya italik olan satırların eklenmesi gerekiyor, IP’ den sonra “tab” ile ismi yazın.

127.0.0.1       localhost
127.0.1.1       sunucu-pc

192.168.2.101  uzak-pc

# The following lines are desirable for IPv6 capable hosts
::1     localhost ip6-localhost ip6-loopback
fe00::0 ip6-localnet
ff00::0 ip6-mcastprefix
ff02::1 ip6-allnodes
ff02::2 ip6-allrouters
ff02::3 ip6-allhosts

Verdiğim örnekte ağın bir ismi yok eğer ağın WORKGROUP ya da DEBIAN diye bir ismi varsa yazmanız gereken şey “uzak-pc.Ağ-İsmi” olarak yazmak yani “uzak-pc.DEBIAN”. Ağ ismi kullanmanın avantajı eğer çok bilgisayarlı birsisteminiz varsa daha sonra göstereceğim dosyada yapacağınız bir değişiklikle sadece ağ ismini verip istediğiniz dosyayı o ağa bağlı bütün bilgisayarlarda paylaşıma açabilmeniz. CTRL + X yapıp kaydedin ve çıkın.

Şimdi de /etc/hosts.allow dosyasını sunucuya uzaktan ulaşılabilmesi için düzenleyeceğiz.

$ sudo nano /etc/hosts.allow

# /etc/hosts.allow: list of hosts that are allowed to access the system.
#                   See the manual pages hosts_access(5) and hosts_options(5).
#
# Example:    ALL: LOCAL @some_netgroup
#             ALL: .foobar.edu EXCEPT terminalserver.foobar.edu
#
# If you’re going to protect the portmapper use the name “portmap” for the
# daemon name. Remember that you can only use the keyword “ALL” and IP
# addresses (NOT host or domain names) for the portmapper, as well as for
# rpc.mountd (the NFS mount daemon). See portmap(8) and rpc.mountd(8)
# for further information.
#

mountd: uzak-pc

İtalik satırlardaki mountd’nin işlevi nfs’i çalıştırmak. “mountd: uzak-pc” yazarak sunucunun “uzak-pc”den komut almasını sağladık. Eğer sadece belli bir bilgisayardan değil ağa bağlı bütün bilgisayarlardan komut alabilmesini istiyorsak o zaman “mountd: .Ağ-İsmi” yazmamız gerekiyor. Ağ isminden önceki nokta önemli.

En son  /etc/exports dosyasını düzenleyip paylaşılacak dosyayı ve ona ulaşım haklarını belirleyeceğiz.

$ sudo nano /etc/exports

# /etc/exports: the access control list for filesystems which may be exported
#               to NFS clients.  See exports(5).
#
# Example for NFSv2 and NFSv3:
# /srv/homes       hostname1(rw,sync,no_subtree_check) hostname2(ro,sync,no_subtree_check)
#
# Example for NFSv4:
# /srv/nfs4        gss/krb5i(rw,sync,fsid=0,crossmnt,no_subtree_check)
# /srv/nfs4/homes  gss/krb5i(rw,sync,no_subtree_check)
#

/paylaşılacak/dizin     uzak-pc(rw,sync,no_subtree_check)

İtalik satırı ekleyerek uzak-pc’nin sunucuda istenilen dosyaya ulaşma hakkını verdik parantez içindeki yazılar da uzak-pc’nin dosya ile arasındaki ilişkiyi belirliyor. rw read-write demek yani dosyada istediğimiz gibi değişiklik yapma hakkımız var. Eğer sadece dosyayı görme izni verilip değişiklik yapılması istenmeseydi o zaman ro diyecektik, read-only.

Sync kodu dosya alışverişinin nasıl yapılacağını belirliyor. Sync yerine async yaparsak daha hızlı dosya alışverişi yapmış oluruz, ancak genelde çok az da olsa senkronize alışveriş asenkron alışverişten daha güvenilir kabul edilir. Ben ikisini de kullandım, bir problem göremedim async’le. no_subtree_check varsayılan bir opsiyon, satırdan çıkarsanız bile varmış gibi kabul edilecek, ondan orda kalsın.

Bir de no_root_squash diye bir opsiyon var. NFS normalde sunucuya super user olarak ulaşmayı engelliyor. Eğer buna izin verilmesini istiyorsanız “no_root_squash” komutunu “sync”ten sonra yazabilirsimiz.

Dosya isminden sonra “tab” ile boşluk verin ve sunucu-pc(rw,sync,no_sub_tree_check) satırını virgüllerle ve kelimler arasında hiçbir boşluk kalmayacak şekilde yazın. uzak-pc ve parantez arasında da boşluk kalmamalı.

Şimdi ise yaptığımız değişiklikleri yayınlamamız gerekiyor bunu da

$ sudo exportfs -ra komutuyla yapıyoruz.

Bu saatten sonra elle (yani manuel olarak) uzak-pc’den aşağıdaki komutlarla sunucu-pc’ye girebilmemiz gerekiyor.

$ sudo mount -t nfs sunucu-pc:/paylaşılan/klasör /media (/media yerine /paylaşılan klasörün görüntülenmesini istediğin başka bir dizin de verebilirsiniz /home/kullanıcı/herhangi_bir_klasör gibi)

Ama her seferinde bunu yapmadan, iki bilgisayar birbirini gördüğü zaman otomatik olarak dosyaya ulaşmanız için fstab’i de düzenleyebilirsiniz. Bunu yapmadan önce yukarıda yaptıklarınız çalıştığına emin olun. Emin olmak için de elle ulaşımı deneyin önce

Eğer her şey yolunda ise

$ sudo nano /etc/fstab/

# /etc/fstab: static file system information.

#

# <file system> <mount point>   <type>  <options>       <dump>  <pass>

proc            /proc           proc    defaults        0       0

/dev/hda1       /               ext4    errors=remount-ro 0       1

/dev/hda6       /home           ext4    defaults        0       2

/dev/hda5       none            swap    sw              0       0

#nfs

sunucu-pc:/paylaşılan/klasör   /istemcideki/klasör    nfs     defaults        0       0

Benimki yukarıdaki gibi gözüküyor. Burda sizi ilgilendiren şey #nfs satırından sonrası.

izleyeceğiniz sıra yukarda belirtildiği gibi. Lenny kullanıcıları nfs yerine nfs4 kullanamazlar ama sid’de nfs4 oluyor (test sürümünü bilmiyorum). defaults komutu sunucudaki klasörün otomatik olarak mount edilmesini sağlıyor eğer bunu engellemek istiyorsanız defaults yerine noauto yazmanız gerekiyor. Bunun kolaylığı da uzun uzun elle “sudo mount -t nfs …” yazmak yerine “sudo mount /paylaşılan/klasör” yazabilmeniz.

NFS’in Yeniden Başlatılması

Bazen nfs araçlarını yeniden başlatmak gerekebiliyor. Yapılan değişiklikler veya güncellemer bunu gerektirebilir. nfs araçlarını yeniden başlatmak için terminale

$ sudo /etc/init.d/nfs-common restart

$ sudo /etc/init.d/nfs-kernel-server restart

yazmanız yeterli. ben $ sudo /etc/init.d/nfs restart yazıldığını da gördüm ama bende yukardakiler çalışıyor, çünkü nfs diye bir daemon yok bilgisayarımda.